Dış Kaynaklı Proje Süreçleri Yönetim Sistemi
Kara M. (Yürütücü), Tulger kara G.
Bu proje, Balıkesir kent merkezinde ve çevresinde tarımsal alanlarda biriken cadde tozlarının element bilesimini, bu elementlerin olası kaynaklarını ve yetiskinler ile çocuklar üzerindeki saglık risklerini bütüncül bir yaklasımla degerlendirmeyi amaçlamaktadır. Çalısma, yalnızca element konsantrasyonlarını belirleyen geleneksel yaklasımların ötesine geçerek, kirleticilerin mekânsal dagılımı, atmosferik tasınım süreçlerini ve insan maruziyet yollarını birlikte ele alarak çevresel riskleri nicel olarak ortaya koymayı hedeflemektedir. Proje kapsamında, kent merkezi ve çevresindeki farklı arazi kullanım türlerini temsil eden örnekleme noktalarından iki farklı dönemde yüzey tozu örnekleri sistematik biçimde toplanacaktır. Bu örnekler üzerinde element analizleri gerçeklestirilecek, elde edilen veriler istatistiksel yöntemler ve kaynak belirleme modelleri kullanılarak degerlendirilecektir. Böylece kirleticilerin dogal (jeojenik) ve insan kaynaklı (trafik, sanayi, kent aktiviteleri vb.) katkıları nicel olarak ayrıstırılacaktır. Toplanan veriler cografi bilgi sistemleri kullanılarak mekânsal dagılım haritalarına dönüstürülecek ve kirleticilerin kent içindeki yayılım desenleri belirlenecektir. Bunun yanında, uluslararası kabul görmüs yöntemler kullanılarak hem çocuklar hem yetiskinler için soluma, yutma ve deri teması yoluyla olusabilecek saglık riskleri hesaplanacaktır. Bu degerlendirme, kirleticilerin yalnızca varlıgını degil, potansiyel etkilerini de ortaya koyarak karar vericiler için daha anlamlı sonuçlar sunacaktır. Proje çıktıları; kentsel çevre kalitesinin iyilestirilmesi, halk saglıgının korunması ve sürdürülebilir sehir planlamasına bilimsel veri saglanması açısından önem tasımaktadır. Elde edilecek bulgular, yerel yönetimlerin hava kalitesi yönetimi, kentsel temizlik politikaları ve risk azaltma stratejileri gelistirmesine katkı sunacak; ayrıca benzer kentler için karsılastırmalı bir veri tabanı olusturacaktır. Çalısma, Türkiye?de cadde tozlarının kaynak?maruziyet?risk iliskisini birlikte ele alan sınırlı sayıdaki arastırmalardan biri olması bakımından özgün deger tasımaktadır.