Dış Kaynaklı Proje Süreçleri Yönetim Sistemi
Can semiz M. (Yürütücü), Çapa kaya G. , Parlak Y.
Radyoizotoplarla işaretlenmiş moleküllere dayanan radyonüklid tedavi (RNT), nöroendokrin tümörler ve prostat kanseri gibi çeşitli malignitelerde giderek daha fazla umut vadeden ve güvenli bir tedavi yöntemi haline gelmiştir. Lutesyum-177 (Lu-177), terapötik amaçlı kullanılan 0.5 MeV enerjili beta parçacıklarının yanı sıra, 113 keV ve 208 keV enerji seviyelerine sahip gama ışınları sayesinde görüntüleme olanağı sunan en yaygın teranostik radyoizotoplardan biridir.
Lu-177 RNT’nin etkinliği ve güvenliği açısından, hasta bazlı dozimetrik değerlendirmelerin gerçekleştirilmesi kritik öneme sahiptir. Dozimetri, hastaya uygulanan radyofarmasötik ajanların vücut içindeki dağılımını, tutulumunu ve doz emilimini kantitatif olarak analiz ederek bireyselleştirilmiş tedavi planlamasına olanak tanır. Bu sayede, toksisite riski minimize edilirken tedavi yanıtı optimize edilebilir. Lu-177’nin 208 keV enerjili fotopiki, 113 keV fotopikinden kaynaklanan saçılma katkısı nedeniyle hasta görüntülemesi için öncelikli olarak tercih edilmektedir. Bununla birlikte, her iki fotopikten gelen sayımların birleştirilmesi sayım istatistiklerini iyileştirerek kontrast çözünürlüğünü artırsa da, Compton saçılmasıyla oluşan saçılmış fotonların enerji penceresine karışması ve insan vücudundaki atenüasyon nedeniyle görüntü kalitesinde düşüşler meydana gelmektedir. Bu bozulmalar, klinik değerlendirme açısından önemli zorluklar yaratmaktadır.
Bu bağlamda, nükleer tıp alanında tanısal görüntüleme süreçlerini iyileştirmek amacıyla saçılma ve atenüasyon düzeltme yöntemleri geliştirilmiştir. Literatürde en yaygın kullanılan saçılma düzeltme teknikleri arasında İkili Enerji Penceresi (DEW) ve Üçlü Enerji Penceresi (TEW) yöntemleri öne çıkmaktadır.
Bu çalışmada, Dokuz Eylül Üniversitesi Nükleer Tıp Anabilim Dalı’nda Lu-177 ile elde edilen Jaszczak fantom görüntüleri üzerinde DEW ve TEW düzeltme yöntemleri uygulanacaktır. Planar ve tomografik görüntüler üzerinde kalibrasyon faktörü, iyileştirme katsayısı, kontrast, kontrast-gürültü oranı ve uzaysal rezolüsyon gibi temel parametreler değerlendirilerek, tedavi sonrası görüntüleme için en uygun enerji pencereleri ve saçılma düzeltme yöntemi belirlenecektir.
Saçılma düzeltme yöntemleri ve Lu-177 dozimetrisinde görüntü kalitesinin iyileştirilmesine yönelik araştırmalar, uluslararası literatürde önemli bir araştırma alanı oluşturmaktadır. Bu doğrultuda, Jaszczak fantomu kullanılarak elde edilecek sonuçlar, mevcut görüntüleme protokollerinin geliştirilmesine katkı sağlayacak ve literatürde yer alan ancak sınırlı uygulama alanına sahip metodolojilerin doğrulanmasına olanak tanıyacaktır. Ülkemizde ve üniversitemizde bu alanda gerçekleştirilen çalışmaların sınırlı olması, araştırmanın gerekliliğini ortaya koymaktadır. Bu nedenle, literatüre katkı sunmak amacıyla fantom çalışmalarının gerçekleştirilmesi bilimsel açıdan büyük önem taşımaktadır.